Migraine medicatie: wat moet je weten?

Miljoenen mensen wereldwijd gebruiken dagelijks medicatie tegen migraine. Van een eenvoudige paracetamol tot de nieuwste CGRP-remmers: het aanbod is breed en de keuze is vaak overweldigend.

Ik ben niet tegen medicatie. Soms is het nodig, soms is het de beste keuze op dat moment. Maar ik vind dat je recht hebt op volledige informatie: hoe werkt een medicijn, wat zijn de risico's, en welke alternatieven bestaan er?

Op deze pagina vind je een objectief overzicht van de meest gebruikte migraine-medicatie, hun werking en bijwerkingen, en hoe een integratieve aanpak kan helpen om je medicatie-afhankelijkheid te verminderen.

Pijnstillers bij migraine: wanneer helpen ze, wanneer niet?

Paracetamol, ibuprofen en naproxen zijn voor veel mensen het eerste wat ze grijpen bij een migraineaanval. In de acute fase kunnen ze effectief zijn, zeker als je ze vroeg genoeg inneemt.

Maar hier schuilt een gevaar dat nog steeds sterk onderschat wordt: medicatie-afhankelijke hoofdpijn (MOH). Wanneer je meer dan 10 tot 15 dagen per maand pijnstillers gebruikt, kan je brein wennen aan de pijnstilling en reageert het met meer hoofdpijn zodra het medicijn uitwerkt. Het gevolg: je neemt meer medicatie, waardoor de cyclus zich versterkt. De International Headache Society erkent MOH als een aparte diagnose, en het is een van de meest voorkomende vormen van chronische hoofdpijn.

De oplossing begint bij bewustwording. Houd bij hoe vaak je pijnstillers neemt. Gebruik ze gericht en niet preventief. Leer je brein bij (dreiging op) aanval te ondersteunen. En zoek naar de onderliggende factoren van je aanvallen, zodat je ze niet langer hoeft te onderdrukken.

Lees meer: Pijnstillers bij migraine en medicijnafhankelijke hoofdpijn

Triptanen: de standaard bij acute migraine

Triptanen (zoals sumatriptan, rizatriptan en zolmitriptan) zijn specifiek ontwikkeld voor migraineaanvallen. Ze werken door de serotoninereceptoren in je hersenen te activeren, waardoor de bloedvaten in je hersenvliezen vernauwen en de pijn afneemt.

Voor veel mensen zijn triptanen effectiever dan gewone pijnstillers. Ze werken sneller en gerichter. Maar ze zijn geen wondermiddel:

Ze werken alleen als je ze vroeg genoeg inneemt
Ze helpen niet bij iedereen (ongeveer 30% van de gebruikers ervaart onvoldoende effect)
Veelvoorkomende bijwerkingen zijn druk op de borst, tintelingen, vermoeidheid en duizeligheid
Ze leiden makkelijk tot MOH
Ze zijn niet geschikt voor mensen met hart- en vaatziekten

Interessant: onderzoek toont aan dat gember (250 mg gedroogd gemberpoeder) in sommige gevallen vergelijkbaar effectief kan zijn als sumatriptan bij het verlichten van een acute migraineaanval, maar dan zonder de bijwerkingen.

Lees meer: Gember versus triptanen bij migraine

CGRP-remmers: Aimovig, Ajovy, Emgality en Vyepti

CGRP-remmers zijn de nieuwste generatie preventieve migraine-medicatie. Ze blokkeren het eiwit CGRP (Calcitonin Gene-Related Peptide), dat een rol speelt bij de pijnfase van migraineaanvallen. Je kent ze wellicht onder de merknamen Aimovig (erenumab), Ajovy (fremanezumab), Emgality (galcanezumab) of Vyepti (eptinezumab).

Het zijn maandelijkse of driemaandelijkse injecties. De resultaten in klinische studies zijn indrukwekkend: gemiddeld 50% minder aanvaldagen bij de helft van de gebruikers.

Belangrijk om te begrijpen: CGRP-remmers stoppen de migraine niet. De neurologische cascade - de eigenlijke migraineaanval - vindt in principe nog steeds plaats. Wat ze doen is het pijnsignaal dempen. Je voelt de aanval minder, maar de onderliggende ontregeling van je zenuwstelsel blijft bestaan. Dat verklaart waarom veel gebruikers nog steeds aanvallen hebben, zij het minder heftig of minder frequent.

De cruciale vraag: is CGRP de schuldige of de boodschapper?

CGRP wordt vaak voorgesteld als dé boosdoener die migraine veroorzaakt. Maar CGRP is een neuropeptide dat je lichaam ook nodig heeft voor beschermende functies: het verwijdt bloedvaten, helpt bij wondgenezing en speelt een rol in de pijnregulatie. CGRP stijgt tijdens een aanval, maar dat maakt het niet de dader. Het is eerder een boodschapper die reageert op dieperliggende processen.

Door CGRP structureel te blokkeren, leg je de boodschapper het zwijgen op zonder te kijken naar wat hij probeert te melden. Bovendien zijn de langetermijneffecten van chronische CGRP-blokkade nog niet volledig bekend.

Veelvoorkomende bijwerkingen zijn obstipatie, reacties op de injectieplaats en, bij sommige gebruikers, verergering van andere pijnklachten. Er zijn ook signalen dat langdurig gebruik de vasculaire beschermende functies van CGRP kan compromitteren.

Dit betekent niet dat CGRP-remmers geen plaats hebben. Voor mensen met ernstige, therapieresistente migraine kunnen ze verlichting bieden die de levenskwaliteit significant verbetert. Maar het is belangrijk om te weten wat ze wel en niet doen, en dat er ook andere wegen zijn.

Lees meer: CGRP en migraine: oorzaak of boodschapper?

Topamax (topiramaat): preventieve medicatie met een prijs

Topamax (werkzame stof: topiramaat) is een anti-epilepticum dat ook wordt voorgeschreven ter preventie van migraine. Het kan het aantal aanvallen verminderen door de prikkelbaarheid van zenuwcellen in de hersenen te dempen.

Voor sommige mensen werkt Topamax goed. Maar de bijwerkingen zijn vaak de reden waarom mensen ermee stoppen:

Cognitieve problemen: concentratieproblemen, woordvindingsstoornissen (de bijnaam "Stupamax" komt niet uit het niets)
Gewichtsverlies: soms gewenst, soms problematisch
Tintelingen in handen en voeten
Stemmingswisselingen en depressieve klachten
Nierstenen bij langdurig gebruik
Oogdrukproblemen in zeldzame gevallen

De ernst van deze bijwerkingen varieert sterk per persoon. Sommigen verdragen het goed, anderen ervaren al bij lage doseringen forse klachten. Dat heeft deels te maken met individuele genetische variaties in hoe je lichaam het medicijn verwerkt.

Belangrijk: stop nooit zomaar met Topamax. Afbouwen moet altijd geleidelijk en in overleg met je arts.

Lees meer: Topamax en migraine

Wil je dieper duiken in de werking en alternatieven? Ik heb een uitgebreid e-book geschreven over Topamax bij migraine. Download het Topamax e-book.

Cafeïne bij migraine: vriend of vijand?

Cafeïne heeft een bijzondere relatie met migraine. Het zit vaak in pijnstillers (zoals Excedrin en Perdolan Compositum) en veel mensen merken dat een kop koffie of cola verlichting biedt tijdens een aanval.

De reden: cafeïne vernauwt de bloedvaten en versterkt de werking van pijnstillers. Bovendien blokkeert het adenosinereceptoren, wat de pijndrempel tijdelijk kan verhogen.

Maar er is een keerzijde. Regelmatig cafeïnegebruik leidt tot gewenning. En wanneer je dan een keer geen - of te laat - cafeïne inneemt (bijvoorbeeld in het weekend, of op vakantie), kan het gebrek juist een aanval uitlokken. Dit verklaart deels waarom sommige mensen juist in het weekend migraine krijgen.

De sleutel is balans: consistent gebruik in gematigde hoeveelheden, of bewust afbouwen als je merkt dat cafeïne je migrainepatroon versterkt.

Lees meer: Cola tegen hoofdpijn: wat de Inca's al wisten

De integratieve aanpak: medicatie is niet het hele verhaal

Alle medicatie die hierboven beschreven staat, heeft iets gemeenschappelijk: ze behandelt het symptoom, niet wat eronder zit. Pijnstillers dempen de pijn. Triptanen stoppen de aanval. CGRP-remmers voorkomen dat het signaal doorkomt. Topamax dempt de prikkelbaarheid. Maar geen van deze middelen stelt de vraag: waarom is jouw zenuwstelsel zo gevoelig?

In mijn praktijk werk ik complementair aan je reguliere zorg. Ik ben geen vervanging voor je neuroloog of huisarts, maar een aanvulling. Mijn aanpak is gebaseerd op orthomoleculaire geneeskunde en klinische psycho-neuro-immunologie (kPNI): ik onderzoek de onderliggende factoren die bij jouw unieke migraine een rol spelen.

Dat kan hormonaal zijn, metabool, immunologisch, neurologisch, psychologisch - en meestal een combinatie.

Door deze factoren aan te pakken via gerichte voeding, noodzakelijke en ondersteunende supplementen, ademhaling en leefstijlinterventies, verlaag ik samen met jou je migrainegevoeligheid. Het resultaat: minder aanvallen, minder medicatie, meer levenskwaliteit.

Veel van mijn patienten hebben hun medicatiegebruik significant kunnen afbouwen. Altijd geleidelijk, altijd in overleg met hun arts, en altijd vanuit de zekerheid dat de drijvende factoren worden aangepakt.

Lees meer over mijn aanpak

Wil je minder afhankelijk worden van medicatie?

Medicatie kan nodig en waardevol zijn. Maar als je merkt dat je steeds meer medicijnen nodig hebt, dat de bijwerkingen je dwarszitten, of dat je simpelweg wilt begrijpen waarom je migraine hebt, dan help ik je graag.

Drie manieren om te starten:

Doe de gratis zelftest - Breng de ernst van jouw migraine in kaart: frequentie, sensitisatie, impact en pijnstillergebruik. Start de zelftest
Boek een gratis kennismakingsgesprek - We bespreken je situatie en of mijn aanpak bij je past. Vrijblijvend en telefonisch. Boek een gesprek
Lees het boek Koppig - Doorbreek de fundering van jouw migraine. Ik leg erin uit hoe migraine werkt en wat je zelf kunt doen. Bestel Koppig

Deze pagina is geschreven door Barbara Van De Keer, kPNI therapeut en orthomoleculair therapeut bij de Migrainekliniek. De informatie op deze pagina is bedoeld als voorlichting en vervangt niet het advies van je arts. Wijzig nooit je medicatie zonder overleg met je behandelend arts.